Trung Quốc đầu tư mở rộng ngành đóng tàu đáp ứng đơn đặt hàng tăng vọt, thách thức vị trí dẫn đầu phân khúc đóng tàu cao cấp của Hàn Quốc

      Theo nhận định của các chuyên gia, nhu cầu thay thế tàu biển thế hệ cũ tăng mạnh thúc đẩy đơn đặt hàng toàn cầu khi Trung Quốc đầu tư tăng mạnh năng lực sản xuất làm thu hẹp phân khúc đóng tàu giá trị gia tăng cao của Hàn Quốc

      Giai đoạn hiện nay, chu kỳ thay thế do tàu cũ trên toàn thế giới đang diễn ra, dự báo cho biết 46.000 tàu đóng mới sẽ được đặt hàng trong 15 năm tới. Với lượng đơn đặt hàng tàu toàn cầu hiện đã vượt quá bốn năm dựa trên năng lực sản xuất hiện tại, các nhà phân tích cho rằng ngành đóng tàu toàn cầu đang bước vào giai đoạn mở rộng nhu cầu quy mô lớn, với các đơn đặt hàng dự kiến ​​sẽ đạt đỉnh vào giữa những năm 2030.

      Hiện tại, các công ty đóng tàu Trung Quốc, tận dụng lợi thế cạnh tranh về giá, đang hấp thụ các đơn đặt hàng trên thị trường. Trung Quốc đã chiếm 80% số tàu mới được các chủ tàu toàn cầu đặt hàng vào tháng 2 năm 2026. Trong khi các nhà đóng tàu Hàn Quốc, đang tập trung chọn lựa vào các đơn hàng đóng tàu có giá trị gia tăng cao, đã đảm bảo khối lượng công việc ổn định cho đến đầu đến giữa năm 2029, thì sự theo đuổi của Trung Quốc đang lan sang thị trường tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) phân khúc Hàn Quốc nắm giữ lợi thế, bị đe dọa vị trí dẫn đầu thị trường.

(Nguồn: Ảnh mạng)

      Trung Quốc mở rộng cơ sở đóng tàu  đón đầu chu kỳ thay thế tàu cũ

     Theo Arrow Shipbroking Group, một công ty môi giới tàu biển toàn cầu, chu kỳ đặt hàng đóng tàu mới toàn cầu sẽ chỉ đạt đỉnh điểm vào giữa những năm 2030, với dự kiến số lượng ​​46.000 tàu sẽ được đóng mới trong vòng 15 năm. Số lượng lớn tàu được giao trong thời kỳ bùng nổ đóng tàu 2009-2012 đã bước vào giai đoạn cần thay thế, và tình trạng bất ổn địa chính trị ngày càng gia tăng đang thúc đẩy việc tái cấu trúc mạng lưới logistics, khiến nhiều chủ tàu đẩy nhanh các đơn đặt hàng đóng tàu mới.

     Theo loại tàu, tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) cỡ nhỏ, tàu container cỡ nhỏ và trung bình, và tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) cỡ lớn hiện đang thiếu hụt, và nhu cầu thay thế đang tăng lên đối với tàu chở hàng rời và tàu chở dầu cỡ lớn. Ngoài ra, khối lượng thương mại vận chuyển đường biển dự kiến ​​sẽ tăng 10% vào năm 2030, điều này sẽ làm tăng nhu cầu về tàu.

      Các công ty đóng tàu Trung Quốc đang mở rộng năng lực sản xuất để đáp ứng nhu cầu này. Năng lực đóng tàu hàng năm của Trung Quốc, vốn đạt khoảng 20 triệu CGT vào năm 2024, dự kiến ​​sẽ tăng lên 35 triệu CGT vào năm 2028. Con số này gần bằng năng lực đóng tàu toàn cầu hiện nay là 40,5 triệu CGT. Ngược lại, Hàn Quốc, với sản lượng dự kiến ​​đạt 11,17 triệu CGT trong năm nay, vẫn thận trọng về việc mở rộng các cơ sở sản xuất quy mô lớn do những ảnh hưởng hậu quả của quá trình tái cấu trúc sau thời kỳ suy thoái kéo dài và tình trạng thiếu hụt lao động.

      Các nhà đóng tàu Trung Quốc đã bắt đầu khởi động lại các xưởng đóng tàu đã ngừng hoạt động trong thời kỳ suy thoái đóng tàu (năm 2012) từ hai đến ba năm trước. Trong vòng ba năm tới, họ dự kiến ​​sẽ tiếp tục tăng cường năng lực bằng cách tập trung vào việc đảm bảo đầu tư các ụ tàu mới và xây dựng các nhà máy  đóng tàu mới hiện đại.

(Nguồn: Ảnh mạng)

      Trung Quốc đang thu hút các đơn đặt hàng đóng tàu mới trên toàn cầu nhờ lợi thế về lao động và chi phí. Trong số 5,21 triệu CGT đơn đặt hàng toàn cầu vào tháng 02/2026, Trung Quốc đã giành được 4,15 triệu CGT (80%), gấp hơn bảy lần so với 570.000 CGT (11%) của Hàn Quốc. Tính đến tháng trước, thị phần của Trung Quốc chiếm 62% trong tổng số đơn đặt hàng tích lũy toàn cầu là 183,56 triệu CGT, cao hơn nhiều so với 20% của Hàn Quốc.

      Sự tập trung của các công ty đóng tàu Trung Quốc cũng thể hiện rõ ràng trên phân khúc thị trường tàu chở dầu thô, nơi nhu cầu đã tăng mạnh trong năm nay. Trong số 91 tàu chở dầu thô được đặt hàng trên toàn thế giới trong tháng 1-2 năm 2026, các công ty đóng tàu Trung Quốc đã giành được 69 chiếc (tương đương 75%).

      Chiến lược tấn công đa chiều của Trung Quốc vào phân khúc thị trường tàu chở LNG có giá trị gia tăng cao

      Các công ty đóng tàu lớn của Hàn Quốc đang bảo vệ lợi nhuận bằng các tàu có giá trị gia tăng cao như tàu chở khí hóa lỏng (LNG), nhưng ngay cả thị trường này cũng đang chịu áp lực ngày càng gia tăng từ Trung Quốc. Vào tháng 1 năm 2026, công ty đóng tàu Giang Nam của Trung Quốc đã giành được đơn đặt hàng hai tàu chở LNG 175.000 mét khối từ Công ty Vận tải biển Đông Thái Bình Dương (EPS) của Singapore, và Công ty Đóng tàu Hồ Đông - Trung Hoa đã giành được sáu tàu 174.000 mét khối từ TMS Cardiff Gas của Hy Lạp. TMS Cardiff Gas từng là khách hàng thường xuyên của các công ty đóng tàu Hàn Quốc về tàu chở LNG nhưng đây là lần đầu tiên họ chuyển sang thị trường Trung Quốc, và EPS cũng chọn Trung Quốc cho đơn đặt hàng tàu chở LNG đầu tiên của mình.

      Các công ty đóng tàu Trung Quốc đang nhắm mục tiêu vào thị trường này bằng cách cung cấp các tàu chở LNG cỡ lớn với giá thấp hơn khoảng 10% so với Hàn Quốc. Các vấn đề về giao hàng, từ lâu được coi là điểm yếu của các công ty đóng tàu Trung Quốc, cũng đang được cải thiện. Công ty Đóng tàu Hồ Đông - Trung Hoa được cho là đã rút ngắn thời gian đóng tàu chở LNG từ 36 tháng xuống còn 16 tháng bằng cách nội địa hóa các thiết bị chính.

      Theo một chuyên gia trong ngành đóng tàu Hàn Quốc cho biết: "Các công ty đóng tàu Trung Quốc không chỉ đưa ra mức giá thấp hơn mà còn hỗ trợ tài chính như cho vay nguồn vốn đầu tư đóng mới, khiến Hàn Quốc khó có thể cạnh tranh chỉ dựa vào công nghệ", đồng thời cho biết thêm: "Nếu chúng ta (Hàn Quốc) không duy trì ưu thế công nghệ vượt trội trong các loại tàu chủ chốt như tàu chở khí hóa lỏng (LNG) trong khi đa dạng hóa dòng sản phẩm để tăng cường khả năng cạnh tranh trong việc đặt hàng, thì đang có mối lo ngại ngày càng tăng rằng các công ty đóng tàu Trung Quốc có thể nắm bắt thế chủ động trong phân khúc thị trường quan trọng này."./.

Vũ Minh Phú (theo The Chosun Daily)