NỮ KỸ SƯ PHẠM THỊ BÍCH THỦY: "ĐIỀU HẠNH PHÚC NHẤT LÀ NHỮNG Ý TƯỞNG CỦA MÌNH ĐI VÀO THỰC TẾ"

Giữa công trường rực lửa hàn của Công ty Đóng tàu Hạ Long, nơi tưởng như chỉ dành cho những người đàn ông với sức vóc và sự dẻo dai, có một nữ kỹ sư vẫn lặng lẽ bền bỉ suốt hơn 15 năm qua. Không ồn ào, không phô trương, chị Phạm Thị Bích Thủy đã ghi dấu ấn bằng những sáng kiến mang lại hàng trăm triệu đồng giá trị làm lợi, góp phần tháo gỡ những "nút thắt" trong sản xuất và khẳng định trí tuệ của người kỹ sư Việt Nam trên các dự án đóng tàu xuất khẩu. Nhân dịp chị là nữ kỹ sư duy nhất của Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trao tặng Bằng Lao động sáng tạo năm 2026, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với Thủy ngay sau Lễ hạ thủy con tàu CSOV thứ 7 mà Công ty đóng tàu Hạ Long đã và đang triển khai đóng mới.

Phạm Thị Bích Thủy tại buổi gặp mặt đoàn đại biểu dự Hội nghị Tuyên dương điển hình tiên tiến, lao động giỏi, lao động sáng tạo ngành Xây dựng năm 2026 tại Tổng Công ty Công nghiệp tàu thủy 

     * Hơn 15 năm gắn bó với Công ty Đóng tàu Hạ Long là một hành trình không hề ngắn. Điều gì khiến chị vẫn luôn lựa chọn ở lại với nơi này?

Phạm Thị Bích Thủy: Em vào làm việc tại Công ty Đóng tàu Hạ Long từ năm 2011. Thấm thoắt đến nay cũng đã hơn 15 năm. Ngày mới vào nghề, em cũng giống như bao kỹ sư trẻ khác, còn rất nhiều bỡ ngỡ. May mắn là em luôn nhận được sự chỉ bảo tận tình của các anh chị đi trước và được làm việc trong một môi trường có rất nhiều người tâm huyết với nghề. Suốt hơn một thập kỷ qua, em đã cùng công ty trải qua không ít giai đoạn khó khăn cũng như những thời điểm phát triển mạnh mẽ. Chính những chặng đường ấy khiến em có cảm giác nơi đây không chỉ là nơi làm việc mà thực sự là ngôi nhà thứ hai của mình. Mỗi con tàu hoàn thành đều mang theo một phần công sức và tuổi trẻ của bản thân, vì thế càng gắn bó lâu, tình yêu với nghề lại càng lớn.

     * Đóng tàu vốn được xem là công việc rất nặng nhọc và gần như chỉ dành cho nam giới. Điều gì khiến chị lựa chọn con đường này?

Phạm Thị Bích Thủy: Thực ra khi quyết định học ngành cơ khí, em chưa nghĩ nhiều đến chuyện nghề này phù hợp với nam hay nữ. Em chỉ đơn giản cảm thấy mình yêu thích lĩnh vực kỹ thuật. Đến khi đi làm mới thấy, nghề nào cũng có áp lực riêng. Với phụ nữ làm trong ngành đóng tàu, áp lực ấy đôi khi lớn hơn một chút vì phải thường xuyên xuống hiện trường, tiếp xúc với máy móc, thiết bị và môi trường sản xuất. 

     Có những việc mình chưa biết thì phải mạnh dạn hỏi, học từ những người đi trước. Có những vấn đề trong thực tế mà sách vở không có, chỉ khi trực tiếp xuống xưởng, quan sát công nhân làm việc, mình mới hiểu bản chất của vấn đề. Em luôn tự nhủ rằng kiến thức chỉ thực sự có giá trị khi được kiểm chứng bằng thực tiễn. Chính vì vậy, em không ngại đi hiện trường, không ngại va chạm với những công việc khó. Sau mỗi lần giải quyết được một bài toán kỹ thuật, mình lại trưởng thành thêm một chút và cũng tự tin hơn rất nhiều.

Cùng các đồng nghiệp tại hiện trường 

Cùng các đồng nghiệp tại hiện trường 

     * Có lẽ chính tư duy đó đã giúp chị tạo ra những sáng kiến mang lại hiệu quả lớn cho đơn vị?

Phạm Thị Bích Thủy: Em nghĩ sáng kiến không phải điều gì quá cao siêu. Nó thường bắt đầu từ những khó khăn rất cụ thể trong quá trình sản xuất. Sau cơn bão Yagi, khi cổng trục 40 tấn tại bãi B1 bị hư hỏng hoàn toàn, lượng vật tư tồn đọng rất lớn và nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất là điều ai cũng nhìn thấy. Lúc đó em chỉ nghĩ, nếu cứ chờ đầu tư thiết bị mới thì sẽ mất rất nhiều thời gian. Vậy tại sao mình không tìm cách tận dụng những gì đang có?

     Từ suy nghĩ ấy, em cùng các đồng nghiệp khảo sát, tính toán rất nhiều phương án trước khi đề xuất giải pháp gia cường, nối dài dầm cẩu và di chuyển cổng trục sang vị trí phù hợp hơn. Khi công trình hoàn thành, điều khiến em vui nhất không phải là số tiền tiết kiệm được, mà là dây chuyền sản xuất được khôi phục nhanh chóng, công nhân có việc làm ổn định và các con tàu vẫn kịp tiến độ. Đó mới là giá trị lớn nhất của một sáng kiến.

      * Còn với dự án đóng tàu CSOV xuất khẩu cho Damen, chị đã tạo ra một giải pháp khiến nhiều đồng nghiệp rất ấn tượng. Động lực nào giúp chị dám nghĩ đến việc tự thiết kế thiết bị thay vì phụ thuộc vào thiết bị nhập khẩu?

Phạm Thị Bích Thủy: Các tàu CSOV có yêu cầu kỹ thuật rất cao. Sai số trong quá trình lắp ráp và hàn kết cấu gần như không được phép xảy ra. Nếu chỉ phụ thuộc vào thiết bị nhập khẩu thì vừa tốn kém, vừa thiếu tính chủ động. Em nghĩ đội ngũ kỹ sư Việt Nam hoàn toàn có thể tự nghiên cứu nếu hiểu rõ yêu cầu kỹ thuật.

Sau nhiều lần thử nghiệm, em thiết kế được bộ vam kẹp cơ khí có lực kẹp khoảng 15 tấn. Thiết bị này giúp cố định kết cấu rất chắc chắn trong quá trình hàn, hạn chế tối đa biến dạng. Điều em vui nhất là sau đó công ty có thể tự chế tạo hơn 200 bộ vam kẹp để phục vụ sản xuất, vừa tiết kiệm chi phí vừa nâng cao chất lượng thi công. Đó cũng là minh chứng rằng người kỹ sư Việt Nam hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ trên những dự án quốc tế.

Những người kỹ sư và các con số, thông số ...

      * Là nữ kỹ sư duy nhất của Tổng Công ty được nhận Bằng Lao động sáng tạo năm nay, chị nghĩ điều gì làm nên giá trị của một sáng kiến?

Phạm Thị Bích Thủy: Theo em, giá trị của sáng kiến không nằm ở số tiền làm lợi mà nằm ở việc nó giải quyết được vấn đề của sản xuất. Một ý tưởng dù nhỏ nhưng nếu giúp công nhân làm việc an toàn hơn, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, nâng cao chất lượng sản phẩm thì đều rất đáng quý.

Em cũng luôn tâm niệm rằng sáng tạo không phải việc của riêng ai. Mỗi người lao động nếu chịu quan sát, chịu suy nghĩ và không ngại thay đổi thì đều có thể đóng góp những ý tưởng hữu ích.

      * Được biết gia đình chị không có ai theo nghề đóng tàu, nhưng chính nơi đây lại mang đến cho chị một mái ấm riêng?

Phạm Thị Bích Thủy: Đúng vậy, Bố mẹ em đều làm nông và không ai làm trong ngành đóng tàu. Em đến với Công ty Đóng tàu Hạ Long hoàn toàn bằng sự lựa chọn của bản thân. Có lẽ cũng là cái duyên. Chính tại nơi này em gặp chồng mình. Anh ấy cũng là công nhân của công ty.

Đến nay, vợ chồng em đã có ba con và vẫn cùng làm việc dưới mái nhà chung Hạ Long. Điều đó khiến em càng thêm gắn bó với nơi này, bởi đây không chỉ là nơi mình làm việc mà còn là nơi lưu giữ rất nhiều dấu mốc quan trọng của cuộc sống. 

      * Công việc nhiều áp lực, lại là mẹ của ba con nhỏ. Chị làm thế nào để vừa giữ được "lửa nghề", vừa giữ được hạnh phúc gia đình?

Phạm Thị Bích Thủy: Em nghĩ sẽ không có ai có thể làm mọi việc thật hoàn hảo. Có những giai đoạn công việc rất bận, mình dành ít thời gian cho gia đình. Ngược lại, khi con ốm hay có việc nhà thì đôi khi công việc cũng bị ảnh hưởng. Điều may mắn nhất là chồng em rất hiểu công việc của vợ vì anh cũng làm trong ngành. Anh luôn sẵn sàng chia sẻ việc nhà, cùng chăm sóc các con để em yên tâm làm việc.

Em cũng cố gắng hoàn thành công việc trong giờ hành chính, hạn chế mang việc về nhà để có nhiều thời gian hơn cho gia đình. Theo em, bí quyết không phải là người phụ nữ phải làm được tất cả, mà là các thành viên trong gia đình biết chia sẻ, cảm thông và đồng hành cùng nhau.

Bích Thủy tại nơi làm việc 

      * Nếu gửi một thông điệp đến những nữ kỹ sư trẻ đang muốn bước vào ngành đóng tàu, chị sẽ nói điều gì?

Phạm Thị Bích Thủy: Em chỉ muốn nói rằng đừng tự giới hạn mình vì suy nghĩ đây là nghề của nam giới. Nếu mình có đam mê, có kiến thức và không ngại học hỏi thì phụ nữ hoàn toàn có thể làm tốt. Khó khăn chắc chắn sẽ có, nhưng chính những khó khăn ấy sẽ giúp mình trưởng thành hơn mỗi ngày.

     Với em, điều hạnh phúc nhất không phải là những danh hiệu nhận được, mà là khi nhìn thấy những sáng kiến của mình được áp dụng vào sản xuất, góp phần giúp doanh nghiệp phát triển và những con tàu do người Việt Nam làm ra tiếp tục vươn ra biển lớn.

       * Xin cảm ơn Thủy!

Không cần những lời nói lớn lao, hành trình hơn 15 năm của kỹ sư Phạm Thị Bích Thủy đã cho thấy hình ảnh đẹp của người lao động ngành đóng tàu trong thời kỳ mới: bản lĩnh trước khó khăn, sáng tạo trong lao động và bền bỉ cống hiến. Những sáng kiến của chị không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn tiếp thêm niềm tin vào trí tuệ của đội ngũ kỹ sư Việt Nam, những con người đang ngày đêm góp phần đưa ngành công nghiệp đóng tàu nước nhà vươn xa trên bản đồ hàng hải thế giới.

Bích Thủy tại phòng làm việc

Bích Thủy sau khi hoàn thành nhiệm vụ tại Lễ hạ thủy tàu CSOV - YN 552213 

Cũng có lúc người nữ kỹ sư nhỏ bé ở trong môi trường làm việc trên cao